Çocuk yetiştirme

ÇOCUK YETİŞTİRMEDE VAZGEÇİLMEZ İLKELER

Bütün anne babaların ortak amacı; çocuğuyla düzgün iletişim kurma, kritik evreleri atlamama, çocuğun gelecek yaşantısında etkili olan süreçleri doğru şekilde geçirme ve mutlu, özgüveni yerinde, kendini ve bütün canlıları seven olumlu bireyler yetiştirmektir. Her aile bu hedeflere ulaşmak için kendi kültüründen, kişilik yapısından, evlilik içindeki ilişkinin niteliğinden faydalanır. Ancak bütün anne babalar için ortak olan, temel bazı kurallar vardır. Bu kurallar eğitimin vazgeçilmez ilkeleridir. İtalyan yazar De Judicibus’un çocuk eğitimine dair belirlediği on kural şöyledir:

1) Çocuklar onlara söylediklerimizden çok, yaptıklarımızdan-onlara ve başkalarına karşı olan davranışlarımızdan- öğreniyorlar. Çocuklar yetişkinlerin tutumlarının, hassas ve dikkatli gözlemcileridir.

2) Çocuklarımıza verebileceğimiz en büyük hediye onlara ayırdığımız zaman ve ilgi olacaktır. Onların her şeyden önce sevgiye ihtiyaçları vardır ve bu da varlıklarının anne baba için ne kadar önemli olduğunun vurgulanması ile mümkündür.

3) Bir çocuk için anne baba her şey demektir. O her şeyi bilmektedir, her şeyi yapabilmektedir. Bunun tam olarak böyle olmadığını göstermek anne baba rolünün önemini azaltmaz, tersine onlara basitçe herkesin hata yapabileceğini ve hepimizin bazen beklentileri karşılamada zorlanabileceğimizi göstermek, gerçek öğrenmeleri için uygun olacaktır.

4) Bir çocuğa, hatta en küçük yaştakine bile, uygun sözcükler bulunduğunda, açıklanamayacak hiçbir şey yoktur. Sadece zaman ve sabır gerekmektedir. Bu şekilde çocuk, bilmenin değerini öğrenecektir.

5) Çocuklar ebeveynlerinin hayatta yapamadıklarını gerçekleştirebilme fırsatı olarak görülmemelidirler. Onların da kendileri adına deneme ve hata yapma hakları vardır. Anne baba elbette çocuğu tehlikelerden korumalıdır ancak çocuğun da gerçek deneyimi yaşaması gereklidir.

6) Çocuk için önemli olan bir şeyin, anne baba için de önemli olduğunun gösterilmesi gerekir. Bu, çocuğun kendine güvenini güçlendirecek ve ona kendisi katılmasa bile başkalarının görüşlerine saygı duymayı öğretecektir.

7) “Hayır” kelimesini, gerçekten ihtiyaç duyulduğunda kullanmak gerekir. Bu durum, çocuklara her zaman “evet” denileceği anlamını taşımamaktadır. Sadece alternatif bir çözüme ulaşmayı engellemesi önlemini içermektedir.

8) Çocukları, olamayacakları bir kişi olması yönünde yüreklendirmek uygun değildir. Onlara seçenek sunmak ve kendi seçimlerini ve isteklerini takip etmelerine bırakmak daha uygundur.

9) Aynı cinsiyetten olsun veya olmasınlar, çocuğunuzla fiziksel temas kurmaktan çekinmemelisiniz. Dokunmanın da bir iletişim dili olduğunu, kendi anlamları ve kuralları olduğunu anlamasını sağlamak gerekir.

10) Sadece kadınlara veya sadece erkeklere uygun kurallar yoktur. Daha çok doğru ve yanlış olan şeyler, uygun ve uygun olmayanlar, yapılabilecek ve yapılamayacaklar vardır.

Anne baba olarak bu ilkelerin hangilerinde zorlanıyoruz? Hangilerine uyum gösterebiliyoruz? Kendimizi değerlendirip, özeleştiri yapabilmek için bu tür bir sorgulama faydalı olabilir.

Kaynak: SÖYLEMEZ, Sabahat. “Çocuğumu nasıl yetiştirmeliyim?” Morpa Kültür Yayınları

ATLIKARINCA ÇOCUK EVİ
Uzm. Psk. Nilay Torbalı ÖZTÜRK