• Telefon : 0216 652 27 17
  • Açılış Saati :
  • Adres : Barbaros Mh. Çiçekçi Bostan Sok. No:35 Altunizade / Üsküdar / İstanbul
Çocuklarda Sorumluluk

BİREY OLMANIN ÖNEMLİ KOŞULU: SORUMLULUK ALMA

Sorumluluk bireyin toplum içinde kendine ait bir yer edinmesi, kabul görmesi ve kendi ayakları üzerinde durması için son derece gerekli bir özelliktir. Elbette anne babalar da çocuklarının, yaşam döngüsü içinde sağlam durabilmesinin koşulu olan “sorumluluk duygusu”nu kazanmasını çok isterler. Çünkü sorumluluk alan bireyler, aynı zamanda olgunlaşma sürecine de dahil olurlar. İşte bu noktada ebeveynlerin yaklaşımı önem kazanır. Çünkü çocukların büyümek için bizim yardımımıza ihtiyaçları yoktur ama olgunlaşabilmek için bizim rehberliğimize ihtiyaçları vardır. Bu rehberlik için üzerimize düşenleri yerine getirmemiz şarttır. Öncelikle kendi davranış ve tutumlarımıza bir bakmamız gerekiyor.

Çocuklarımıza olan aşırı sevgimiz, koruma duygumuz, bazen onlarınkendi başına birşeyler yapabilmesinin önüne geçiyor. Örneğin;çoğunlukla her çocuk 2,5 yaşından itibaren yemeklerini döküp saçarak da olsa yiyebilir. Ancak bizler buna pek fırsat vermeyiz. Daha çok yemesi, kısa sürmesi, dökmemesi gibi farklı kaygılarla kendimiz yediririz. Böylelikle hem düzenli sofra alışkanlığından, hem de kendi kendine bir şeyler başarma duygusundan onları men etmiş oluruz. Aynı şekilde kendi ayakkabısını giymeye, çıkarmaya çalışan çocuğumuza işi hızlandırmak adına ettiğimiz müdahaleler, hem çocuğun sorumluluk duygusuna engel olur, hem de “sen bunu yapabilecek kadar iyi değilsin” mesajıyla kendine güven duygusunu örseler. Oysa okul öncesi dönemdeki bir çocuk pek çok şeyin sorumluluğunu tek başına üstlenebilir. Mesela; kendi başına giyinip soyunmayı, yatağını toplamayı, oyuncaklarını toplamayı, kıyafetlerini katlamayı, sofra kurmayı başarabilir. Yatak biraz dağınık kalabilir, kıyafetler ters giyilebilir ama önemli olan kendisinin başarmasıdır.

Bu minik sorumluluklar yaşla paralel olarak çocuğa mutlaka verilmelidir.Yaşla paralel olması, özellikle vurgulanmalıdır. Çünkü yaşının üzerinde verilen sorumluluklar, yetersizlik hissi oluşturur. Ebeveynler olarak bizler öncelikle çocuklarımızın içinde bulunduğu yaşın özelliklerini bilmeli ve vereceğimiz sorumluluklarıona göre düzenlemeliyiz. Yetişkin olarak bizlerin, sorumluluklarımızı yerine getirmediğimizde yaşadığımız sorunlar çocuklar için de geçerliolmalıdır. Yani oyuncaklarını ısrarla toplamayan çocuğun, aradığı oyuncağı bulamaması doğal ve katlanılabilir bir sonuçtur. Çocuğun bu sonucu yaşamasına izin vermek önemlidir. Konuşma gelişimini tamamlayan çocukların, kendi sorunlarını dile getirebilmesine fırsat vermek, ona hazır çözümler sunmamak çocuğa kendi hayat sorumluluğunu alabilme yönünde güvendiğimizi göstermek için iyi bir fırsattır. Yetişkin müdahalesinin azalmasıyla, sorumluluk duygusunun çocuklar tarafından edinilmesi arasında önemli bir ilişki vardır.

Kendi ayakları üzerinde durabilen, sorumluluklarının farkında bireyler yetiştirebilmek için, gerektiğinde çocuklarımızın zaman zaman hayal kırıklığına uğramalarına, bazen mutsuz olmalarına da izin verebilmek önemlidir. Çünkü yaşamları boyunca bu zorluklarla her zaman karşılaşacakları için, sizlerin rehberliğinde ilk provalarını da güvenli aile ortamların dayaşamış olacaklardır.

Esenlik dileklerimle…

ATLIKARINCA ÇOCUK EVİ
Psikolog Nilay Torbalı ÖZTÜRK